Fort Hedikhuizen is zonder twijfel één van de meest bijzondere bouwwerken die de gemeente Heusden rijk is. Foto: Yuri Floris Fotografie
Fort Hedikhuizen is zonder twijfel één van de meest bijzondere bouwwerken die de gemeente Heusden rijk is. Foto: Yuri Floris Fotografie (Foto: )

De redding van Fort Hedikhuizen

  Historie

Fort Hedikhuizen houdt in de gemeente Heusden de cultuurhistorie levendig. Maar het had bar weinig gescheeld of het prachtige fort was rond 1968 gesloopt. Doordat de thans 87-jarige Ina van der Stelt het fort kocht, is het gelukkig nooit zover gekomen.

door Hans van den Eeden

HEDIKHUIZEN - Terug naar de historie van het fort. Fort Hedikhuizen is in 1862 gebouwd als onderdeel van de Zuiderwaterlinie. Deze linie loopt helemaal van Grave tot aan Zeeland. Het doel van de linie was om de vijand, door het onder water zetten van gebieden (ook wel (inundatie genoemd), in hun opmars te belemmeren. Fort Hedikhuizen had daarbinnen als doel om de inundatiesluis te beschermen. Deze sluis maakte het mogelijk op een gecontroleerde manier water vanuit de Maas binnendijks te laten stromen. Daardoor kon Heusden tegen een eventuele aanval worden beschermd.

In het fort werden verschillende legeringsgebouwen met een grote variatie aan functies aangelegd. Fort Hedikhuizen is echter nooit echt in gebruik geweest en bij Koninklijk Besluit werd het Fort in 1952 als verdedigingswerk opgeheven. Daarna raakte het volledig in verval. De inundatiesluis werd in 2004 gerestaureerd en maakt juridisch geen deel meer uit van het fort.

Het rijksmonument is op dit moment privé eigendom van Ina van der Stelt. Dit in tegenstelling tot andere forten in ons land, waarvan meestal een stichting eigenaar is. Een gesprek met de inmiddels 87-jarige Ina van der Stelt (Waardhuizen, 1931) is op zijn minst bijzonder te noemen. "Ik ben nooit getrouwd en heb ook geen kinderen. Mijn vader overleed in 1971 en mijn moeder in 1996. Aanvankelijk woonden we met ons gezin in de directe omgeving van Fort Altena. In verband met de onteigening van ons huis, door de aanleg van de A27, waren we dringend op zoek naar een nieuw huis. Omdat het vervallen Fort Hedikhuizen leegstond, hebben we dat in 1970 met veel moeite gekocht. Velen verklaarden ons voor gek. Dat kwam mede omdat er op dat moment geen elektra, water, verwarming en riolering aanwezig was."

Een tijd lang woonden Ina en haar moeder zelfs in een tent op de binnenplaats van het fort. Dat was dan ook een primitieve periode. Zo werd met een oliekacheltje de tent warm gehouden. "Om ons te wassen werd er een emmer water uit de gracht gehaald", vertelt Ina.

Uiteindelijk werd het complex onder leiding van Ina en met eigen middelen gerestaureerd. Het resultaat is een fantastisch complex met heel veel mogelijkheden. Ina woont vandaag de dag in de nabijheid van het fort met zicht op de paarden en schapen aldaar. Regelmatig wordt het fort nog voor een verscheidenheid aan activiteiten gebruikt. Zo worden er bijvoorbeeld huwelijken, kerkdiensten, begrafenissen en feesten gehouden. Over de toekomst van het bijzondere fort wordt op dit moment nog hard nagedacht door Ina. Hierbij zijn ook de gemeente Heusden, de provincie Noord-Brabant en andere instanties nauw betrokken.

Meer berichten