Wim poseert op het erf van zijn boerderij. Tot 2005 gonsde het hier van de agrarische activiteiten. Nu grazen er alleen nog paarden.
Wim poseert op het erf van zijn boerderij. Tot 2005 gonsde het hier van de agrarische activiteiten. Nu grazen er alleen nog paarden. (Foto: )

De laatste vestingboer van Heusden

  Historie

Heusden beschikt als vestingstad over een groot aantal agrarische binnenterreinen. De oorsprong hiervan gaat terug naar de tijd dat de vesting bij een langdurige belegering zelfvoorzienend behoorde te zijn.

door Hans van den Eeden

HEUSDEN - Tot in de jaren '70 van de vorige eeuw telde de vesting Heusden nog ongeveer 10 vestingboerderijen. Groot én klein. Deze voormalige boerderijen hebben inmiddels een nieuwe bestemming gekregen en met uitzondering van 'de laatste boer' Wim van den Bosch (1934) zijn ook alle boeren overleden. Van den Bosch woont vandaag de dag nog altijd op de locatie van zijn oude boerderij aan de Demer. Aan de achterzijde van de woning heeft hij zicht op zijn weiland waarin paarden staan te grazen. In zijn huiskamer herinneren een aantal foto's aan een boeiend verleden. Aan een tijd toen de met gras begroeide wallen door vee werden begraasd.

Zelfvoorzienend

In 1821 werd de vesting opgeheven. Toen werd er tevens bepaald dat de wallen als akker- en tuinbouwgrond moesten worden verpacht. Veel Heusdenaren gingen daar hun eigen groenten verbouwen. Het houden van enkele koeien en varkens was ook geen uitzondering. Want de landbouw en veeteelt van de meeste Heusdenaren was niet gericht op handel, maar op het zelfvoorzienend zijn. De volkstuinen waren kleurrijk, maar bij de restauratie van Heusden zijn deze helaas verplaatst naar Oudheusden. Met zicht op de vesting, dat dan weer wel.

Boerenbestaan

Als de fotoboeken op tafel komen, vertelt Wim dat het boerenbestaan zijn hele leven heeft bepaald. Onmiddellijk na zijn lagere school ging hij als 12-jarige werken op het boerenbedrijf. Van den Bosch, maar ook andere boeren, pachtte grond bij Herpt, Oudheusden, de Bergsche Maas, Nederhemert-Zuid en in de uiterwaarden. "Als jongeman was ik al om 4 uur in de morgen op. Ik leerde met de hand koeien melken. Het was hard werken, maar het gaf ook veel voldoening." De boerderij was tot 1985 in gebruik als varkensstal. In 1988 werd het complex op de voorgevel na gesloopt. Restauratie volgde. De strengere milieuwetgeving maakte het de vestingboeren steeds moeilijker. "Waar ik nu woon, was vroeger het koetshuis. Heusden was toen nog doordrenkt van agrarische activiteiten."

Aardbeien

Zelfs burgemeester Honcoop, die aan de Putterstraat woonde, was boer. Ook vader Nol en zijn opa boerden in Heusden. Wim: "We hadden ongeveer 18 melkkoeien en leverden aan de coöperatieve melkfabriek Isidorus in Herpt. De afgemolken koeien werden vetgemest en verkocht. Dat gold ook voor de varkens." Vader Nol en later ook Wim waren in Heusden beroemd vanwege de aardbeien die ze met de fiets bij de mensen thuis bezorgden.
Van den Bosch was zelf nog tot 2005 actief in de tuinbouw. Hij leverde aan de veiling in Drunen. Dat is nu verleden tijd. Wim is tegenwoordig vaak te vinden op de Seniorensociëteit. Ook fietsen houdt hem gezond. Zijn vrouw is overleden, maar hij schuift graag voor een maaltijd aan bij zijn zus.

Meer berichten