Stadsgids Harrie van Delft op de plaats waar de Stadhuisramp zich in november 1944 voltrok. Hierbij kwamen 134 burgers om het leven.
Stadsgids Harrie van Delft op de plaats waar de Stadhuisramp zich in november 1944 voltrok. Hierbij kwamen 134 burgers om het leven. (Foto: )

Herdenkingswandeling in de vesting

  Historie

De Tweede Wereldoorlog heeft Heusden veel menselijk leed gebracht. Omdat het stadje ondanks de 'bevrijding' pal in de frontlinie kwam te liggen, zijn veel gebouwen ernstig beschadigd en onschuldige burgers om het leven gekomen. Tijdens een herdenkingswandeling met gids wordt hier uitgebreid bij stilgestaan.

door Hans van den Eeden

HEUSDEN - De wandeling is een initiatief van het Regionaal Bureau voor Toerisme de Langstraat (RBT). Harrie van Delft, één van de gidsen, vertelt dat deze gerichte stadswandeling een bijdrage wil leveren aan de overdracht van informatie over deze tijd aan de huidige én nieuwe generatie. Op markante punten die aan deze gitzwarte periode uit onze geschiedenis herinneren, staan de wandelaars stil en krijgen uitleg. Uiteraard krijgt de stadhuisramp in de nacht van 4 op 5 november 1944 ruim aandacht. Het verhaal is bekend. In de nadagen van de Tweede Wereldoorlog schuilen bijna tweehonderd mensen in de kelder van het stadhuis. Door de opmars van de geallieerden vluchten de Duitsers over de Bergsche Maas. Voor het zover is, worden alle hoge punten die als uitkijkpost kunnen worden gebruikt opgeblazen. Door het opblazen van het stadhuis komen niet minder dan 134 onschuldige burgers om het leven. Dat was destijds 10% van de bevolking. "Op het plein van het stadhuis bij het monument vertellen we dat Heusden deze ramp nooit wil vergeten. Vandaar dat deze ieder jaar samen met schoolkinderen wordt herdacht", aldus Van Delft. Tijdens de themawandeling wordt ook stilgestaan bij de Grote- of Catharijnekerk. "Ook deze historische kerktoren is opgeblazen. Dat geldt tevens voor de rooms-katholieke kerk, de Lutherse kerk, de synagoge en de molen op de wallen. Omdat Heusden in de frontlinie kwam te liggen, moesten de Heusdenaren in december 1944 verplicht evacueren. Enkele boeren bleven achter om voor het vee te zorgen. Bij de stadswallen gaan de wandelaars terug naar de tijd toen deze als volkstuinen werden gebruikt. Daarbij laten we oude foto's van deze idyllische plek zien. Ook het verhaal van de 'bevrijding' van Heusden krijgt aandacht. Toen de Schotse militairen in de vroege middag van 5 november in Heusden arriveerden, troffen ze een stad zonder Duitsers, maar in ontreddering en diepe rouw aan. Heusden kwam getraumatiseerd uit de Tweede Wereldoorlog. Ook de beschadigingen aan kerken, gebouwen en huizen was enorm. Het idee was om de wallen te dempen en de sloper zijn werk te laten doen en flats te bouwen. De Rijksdienst voor Monumentenzorg en de Stichting Menno van Coehoorn oordeelden gelukkig anders. Besloten werd om Heusden te restaureren", blikt Van Delft terug.
De Herdenkingswandelingen worden in het kader van Brabant Remembers georganiseerd. De wandeling vertrekt iedere laatste zaterdag en zondag van de maand om 14.30 uur vanaf het Bezoekerscentrum aan de Pelsestraat 17 in Heusden. Deelname kost 4,50 euro per persoon. Reserveren: www.hbtheusden.nl.

Meer berichten