Logo heusdensecourant.nl


De vesting Heusden lag op de grens van Gelre, Holland en Brabant. De Elshoutse Zeedijk herinnert aan de Zuiderwaterlinie, bedoeld om vijanden op afstand te houden. Foto: Hans van den Eeden
De vesting Heusden lag op de grens van Gelre, Holland en Brabant. De Elshoutse Zeedijk herinnert aan de Zuiderwaterlinie, bedoeld om vijanden op afstand te houden. Foto: Hans van den Eeden (Foto: Hans van den Eeden)

Herinneringen aan een militair verleden

  Historie

In de gemeente Heusden zijn restanten van de Zuiderwaterlinie markant in het landschap aanwezig. Deze wat onbekende linie vervulde een belangrijke functie tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). De vrede is getekend en de kruitdampen zijn opgetrokken, maar tal van kanonnen, wallen, grachten, dijken en forten herinneren ons aan dit militaire verleden. Vestingsteden waren strategisch gelegen. Alles was erop gericht om Holland te beschermen. En de forten, schansen en linies rond Heusden moesten ervoor waken dat de vesting onder de voet werd gelopen.

ELSHOUT - De Elshoutse Zeedijk herinnert ons aan de Zuiderwaterlinie. De St. Elisabethvloed uit 1421 teisterde ook het ruime gebied tussen Doeveren, Elshout, Drunen en Waalwijk. Om het gebied tegen het wassende water te beschermen, werd de Elshoutse Zeedijk aangelegd. Deze Zeedijk loopt van Doeveren tot aan Drunen en sluit aan op de Heidijk. De Elshoutse Zeedijk is populair als fraai fiets- en wandelpad. Sinds het einde van de zestiende eeuw maakt ook de Elshoutse Zeedijk deel uit van de Stelling van Heusden. Daarmee werd het ook een verdedigingswerk tegen de vijandelijke legers.
De Zuiderwaterlinie loopt van Oost- naar West-Brabant: van Grave, Ravenstein, Megen, 's-Hertogenbosch, Heusden, Geertruidenberg, Breda, Zevenbergen, Klundert, Willemstad, Steenbergen via Bergen op Zoom richting Zeeland. Het is ook het gebied waar klei en zand en katholiek en protestant elkaar ontmoeten. Deze 160 kilometer lange waterlinie, de langste van Nederland, krijgt steeds meer belangstelling.
De Zuiderwaterlinie herinnert ons eraan dat water zowel vijand als vriend was. Zo brachten overstromingen veel overlast. In geval van oorlog en bedreiging kon en werd het land onder water gezet. Deze inundatie was een doeltreffend middel om de vijand op afstand te houden. Het water was te ondiep om met boten te varen, maar diep genoeg om niet te kunnen lopen. Als het gevroren had dan bleek deze methode kwetsbaar. De linie was en is een lint van op elkaar afgestemde kleinere linies. Menno van Coehoorn heeft bij de realisatie een belangrijke rol gespeeld.
De provincie Noord-Brabant heeft de Zuiderwaterlinie tot speerpunt van beleid gemaakt. Het is voor toeristen interessant om een vesting, fort of schans te bezoeken. Zo werden met steun van de gemeente Heusden en andere instanties enkele sluizen aan de Elshoutse Zeedijk gerestaureerd. Brandarispers uit Heusden organiseert in samenwerking met de stichting Lyra lezingen over de Brabantse vestingsteden en de Zuiderwaterlinie. Meer info: www.brandarispers.nl, of mail naar info@brandarispers.nl.

Reageer als eerste
Meer berichten